Karnınızmı Ağrıyor ? Nedenleri
Karın bölgesindeki her türhastalık temelde ağrıya yol açar; duyarlı midedenyumurtalık iltihabına veya apandisitten akut bağırsaktıkanmasına kadar. Ama başlıca neden, oburluk yüzündenmidenin tıka basa doldurulması ve yağlı veya bozulmuşyemeklerin yenmesidir.
Biyolojik gerçekler
Tatlı için midede her zaman yer vardırderler bazıları. Sonradan mide ağrısına yol açsa bile,bu sözlerde bir gerçek payı olduğunu kabul etmek gerekir.
Acaba bu nasıl mümkün olabiliyor?İştahımız, yalnızca midemizin doluluğuyladeğil, örneğin kan şekerinin düzeyi, çenekaslarımızın yorgunluğu ve bedenısımızın durumuyla da yakından ilgilidir.İşte bu yüzden, midemiz tıka basa dolu olsa da açlıkhissedebiliriz.
Psikolojik gerçekler
Bazı kişilerin mideleriniinanılmaz ölçülerde tatlı ve yağlı yiyeceklerle nasılolup da doldurabildiklerini insan kendine sormadan edemiyor bazen.Psikanalistlerin varsayımlarına göre, bu tıkınmakrizlerinde kişiler, baskı altında tutulan cinsel ihtiyaçlar veyitirilen umutlar için bir yedek hoşnutluk duygusuna ulaşabiliyorlar.Başka bir deyişle: Tatlı sevgiye duyulan açlık, tatlıyiyeceklere yöneltiliyor ve içsel psikolojik boşluk, yağlı veağır yiyeceklerle doldurularak, hiç değilse bedensel doygunlukduygusu sayesinde kendilerine “tam bir hoşnutluk” hali yaratabiliyorlar.
Geneldebaşarısızlığa uğramış kişiler duygularınıdüşüncelerini içlerine atmaya yatkındırlar. Bu durum da sonunda,mide-bağırsak ülserlerine yol açabiliyor.
Önemli!
Eğer ağrı aniden veşiddetle başlar ve kusma, aşırı şişkinlik,ateşlenme ve hızlanan nabız da bu tabloya eklenirse, hemen birambulansla hastaneye ulaşılmalıdır! Ayrıca,yaptığınız tedavilere karşın karınağrınız iki haftayı aşkın bir süredir devamediyorsa, bir uzman hekime başvurmanın zamanı gelmişdemektir!
Dikkat, yumurtalık iltihabı!
Yumurtalık iltihabı da kendinimide bulantısı ve karın ağrısıyla belli eder.Yumurtalık iltihabının tipik bir göstergesi de,ağrının yürürken artması ve karın kaslarınınkoruma amaçlı kasılmasıdır. Ayrıca ateş hafifçeyükselir. Bu belirtiler görüldüğünde bir uzman hekimebaşvurulmalıdır.
A vitaminine dikkat edin!
A vitamini içeren preparatlara dikkatleyaklaşın! Çünkü bu tür preparatlar zehirlenmelere yol açabilir. Uzunsüreli A vitamini preparatları kullanımı mutlaka bir hekimingözlemini gerektirir. En doğru yaklaşım, A vitamininidoğadan elde etmektir.
Kendinize yardımcıolabilirsiniz
Balıkyağı kürü
Karotin ve A vitamini, bağırsak vemide mukozasının kendini yenileyebilmesi için gerekli çok önemlimaddelerdir. Bunların yanı sıra 3 haftalık birbalıkyağı kürü uygulamak da yararlı olabilir. Ispanak,kabak, yeşil lahana ve tabii ki havuç bol miktarda karotin ve A vitaminiiçerir.
Şifalı bitkiler
Mayıs papatyası, melisa ve nane,saldırıya uğramış olan mide mukozasını hemenyatıştırabilir.
-Mayıs Papatyası: İltihap önleyici özelliğinin yanı sıra, içerdiğietken madde bisabolol sayesinde mukozayı korur vesağlamlaştırır.
-Nane: Midemukozasının bulantıya yol açanduyarlılığını azaltır ve çok etkili bir mikropkırıcıdır.
-Melisa: Önceliklemide duvarlarını yatıştırıcı ve kramp çözücüetkisiyle ünlüdür.
Çay reçetesi:İnce kıyılmış bitkileri eşit orandaharmanlayarak, cam bir kavanozda saklayabilirsiniz.
1 tatlı kaşığıdolusu bitkiyi, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar derecedesıcak suyla haşlayın ve 8-10 dakika demlendikten sonra süzün.Gün boyunca 2-3 bardak taze demlenmiş çay aç karnına yudumlanarakiçilir. Akut karın ağrısı geçtikten sonra da 2haftalık bir çay kürü uygulamanız çok yararlı olacaktır.
Frenk kimyonu, rezene ve anasonçayı!
Bu karışımsağlıklı bir sindirim sistemi için önemli yardımlarsağlayabilir; öncelikle de şişkinliklere karşı çoketkili bir ilaçtır. Özellikle kimyon, bağırsak işlevleriniuyarır ve baharat olarak da tencere yemeklerine katılarak,yemeğin lezzetli ve kolayca sindirilebilir olmasını sağlar.
Çay reçetesi: Tohumlareşit oranda harmanlanarak cam bir kavanozda saklanır.
1 tatlı kaşığıtohum harmanı, havanda hafifçe ezildikten sonra, orta boy bir subardağı dolusu kaynar derecede sıcak suyla haşlanır ve8-10 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde 2-3 bardak taze demlenmişçay, soğutulmadan yudumlanır.
Eğir kökü çayı!
İ.Ö 7. yüzyılda İran,Hindistan ve Çin gibi ülkelerde mide ilacı olarakkullanılıyordu. Bu etkiye gerçekten de sahip olduğu,çağımızın teknolojisiyle dekanıtlanmıştır. Bitki, içerdiği müsilaj sayesindemukoza koruyucu, eterli uçucu yağ sayesinde sindirimi uyarıcı vesafra salgılarını arttırıcı olarak üç önemliözelliğe sahiptir. Mide ve bağırsakların güçlendirilmesindefevkalade başarılıdır. Eğir kökü çayı, her türsindirim sorununa ve hatta mide ülserine karşı bilekullanılabilir. Şişkinlikten kaynaklanan kolikağrılarına karşı kullanılabilecek en değerlibitkilerden biridir.
Çay reçetesi: Dışkabuğu soyularak ince kıyılmış 2 tatlıkaşığı dolusu kök, yarım litre suya akşamdanyatırılır, ertesi gün ısıtılarak süzülür. Günboyuna yayılarak, en iyisi yemeklerde yudumlanır.
Dikkat: Eğirkökü çayı sürekli kullanıma uygun bitkilerden değildir ve ishalekarşı kullanılmamalıdır!
Homeopatik ilaçlar
Homeopatik ilaçlarınkullanımında, karın ağrısı gibi çokdeğişik nedenlerden kaynaklanabilecek birrahatsızlığın ikincil belirtilerinin dikkatle izlenmesigerekir.
-Nux vomica – (Strychnos nux-vomica) Avustralyakökenli zehirli bir bitkiden elde edilir.
Nux vomica D6 seyreltisi, kolayca sinirlenebilen, aşırı tutkuları olan, çokyiyebilen ve baharatlı yemekleri tercih eden, sıkça mideekşimesi, şişkinlik ve karın ağrısı çekenkişilere uygundur.
Kullanım dozajı: Günde 3 kere 1-2 tablet dil üstünde eritilir.
-Bryonia – (Bryonia cretica) Bir türAkasma bitkisinin zehirli kökünden elde edilir.
Bryonia D6 seyreltisi, soğuk içkilerle veya dondurmayla midesini üşütenlereuygundur.
Kullanım dozajı: Akut ağrıları atlatana kadar, saatte 1 tablet dilüstünde eritilir.
-Magnesium phosphoricum – Magnezyum-hidrojen-fosfattanelde edilir.
Magnesium phosphoricum D6 seyreltisi, basınç ve sıcak uygulandığındayatışan mide kramplarına ve şişkinliklerekarşı kullanılabilir.
Kullanım dozajı: Akut ağrılar atlatılana kadar, saatte 1 tablet dilüstünde eritilir.
-İgnatia – (İgnatia amara) Filipinlerkökenli zehirli bir bitkinin tohumlarından elde edilir.
İgnatia D6 seyreltisi, ruhsal çöküntülerin ve üzüntülerin mideye vurmasıyla oluşanağrılara karşı kullanılır.
Kullanım dozajı: Günde 3 kere 1-2 tablet dil üstünde eritilir.
-Staphisagria – (Delphinium staphisagria)Mevzek bitkisinin zehirli tohumlarından elde edilir.
Staphisagria D6 seyreltisi, birikmiş kızgınlıklarını ve içselproblemlerini midesinde sindirmeye çalışırken karınağrısı çekenlere uygundur.
Kullanım dozajı: Günde 3 kere 1-2 tablet dil üstünde eritilir.
Önlem alarak sağlıklıkalabilirsiniz
· Alkol, sigara ve çikolatadan uzak durun! Günlükkahve tüketiminizi de azaltmaya çalışın. Hatta, kahve yerinemeyve çayları veya yeşil çay içmeniz çok yararlı olabilir.
· Yeme hızınızı yavaşlatın!Uzun uzun çiğneyin ve yemek sırasında konuşmayın. Üçbüyük öğün yerine 5-6 küçük öğünle beslenmeniz daha doğru olur.
· Kızgınlıklarınızıiçinize atmak yerine açığa çıkarın! Aksi halde midenizekramp girebilir, tansiyonunuz yükselebilir ve bazı hormonlarınsalınımı zararlı derecede yükselebilir; bu durum ise kronikmide ve kalp problemlerine yol açabilir. İçe kapanık olmayın;gerektiğinde sesinizi yükselterek öfkenizi dışa vurun!
· Mide dostu bir beslenme biçimine özen gösterin! Günboyunca en azından 2 litre sıvı için; yağlı yemekleridaha az, lifli besinleri ise daha çok yemeye çalışın.
Karın ağrısı başlı başına bir hastalık değil, bir belirtidir. Özellikle ani başlayan karın ağrılarında mutlaka hekime danışılması ve danışılmadan ağrı kesici ilaç alınmaması gerekir…
Ağrı toplumda en çok görülen şikayetlerden biri olup, karın ağrıları da hemen herkesin yaşamı boyunca en az bir kez karşılaştığı bir durumdur. Karın ağrısının birçok nedeni var. Fazla gıda alımı, uygunsuz beslenme ve basit enfeksiyonlarda karın ağrısı sebeplerinin başında geliyor.
Acıbadem Hastanesi Kadıköy Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Korhan Taviloğlu, karın ağrısının önemli bir bulgu olabileceğini belirterek şöyle diyor:
“Aniden yani, 6 saat içinde başlayan karın ağrısı ile karakterize karın hastalığı “akut karın” olarak anılmaktadır. Ağrıyı takiben 6 ile 12 saat içinde bulantı ve kusma olması genellikle mide-bağırsak sisteminde bir tıkanıklığın göstergesidir. Bağırsakta olan bir iltihabi bir olay ise kendisini iştahsızlık, bulantı ve kusma gibi belirtilerle gösterir. Ani başlayan karın ağrısı olan her hasta detaylı bir şekilde ele alınmalıdır. Bir haftayı aşan bir süredir karın ağrısı olan hastada ‘akut karın’ tablosu düşünülmez, ancak bu durum bir hekim tarafından araştırılmalıdır.”
BİRÇOK HASTALIK, KARIN AĞRISINA NEDEN OLABİLİR!
Karnın değişik bölgelerindeki ağrıları, o bölgeye has organların hastalıklarının belirtisi olabiliyor. Mide ve bağırsak bozuklukları, böbrek taşları, kadın ve erkek üreme organlarının hastalıkları, şeker hastalığı, böbrek üstü bezi hastalıkları, kadınlarda adet sancıları, bazı kan hastalıkları, kurşun ve morfin gibi maddelerin zehirlenmeleri ve zona gibi hastalıklar nedeni ile karın ağrısı oluşabiliyor. Sadece karın boşluğundaki organlar değilakciğer iltihapları, kalp krizleri ve kaburga kırıkları karın ağrısı yaratabiliyor.
Prof. Dr. Taviloğlu, karnın farklı bölümlerinde hissedilen ağrıların farklı sebeplerden kaynaklanabileceğinin altını çizerek şöyle diyor:
“Karın sağ üst bölümünde olan ağrılardan: karaciğer, safra kesesi ve yollarının hastalıkları ve ülser sorunları sorumlu olabilir. Karın sol üst bölümünde olan ağrılarının sebebi dalak, pankreas, ve karın şah damarının (aorta) hastalıkları olabilir. Göbeğin üst bölümünde olan ağrılarda yemek borusu, mide ve on iki parmak barsağının, gastrit, ülser ve reflü gibi hastalıkları akla gelmelidir. Karın sol alt bölümünde olan ağrılarda: kalın bağırsak iltihapları, yumurtalık sorunları, karın şah damarının hastalıkları, idrar sorunları, dış gebelik sorunu ve apandisit problemi olabilir. Karın sağ alt bölümünde olan ağrılarda: apandisit, idrar sorunları, dış gebelik sorunu, yumurtalık sorunları, fıtık boğulması, safra kesesi ve yolları sorunları düşünülmelidir.”
HEKİME DANIŞMADAN AĞRI KESİCİ ALMAYIN!
Karın ağrısı şikayetinin altında farklı sebepler olabileceği için bilinçsiz bir şekilde ilaç almamak gerekiyor. Ancak yemek sonrasında gelişen, hafif şiddetteki karın ağrılarında hafif buzlu su içilmesi, tost yenmesi, elma suyu içilmesi veya muz yenmesi öneriliyor.
Prof. Dr. Taviloğlu, “Mide asidinin sorun yarattığı biliniyorsa, asit giderici ilaçlar alınabilir.” diyerek şöyle devam ediyor:
“Karın ağrısının nedeni kesin olarak bilinmiyorsa ve daha önceden bir hekim tarafından tanısı konulmamışsa, ağrı kesici ilaç almamakta yarar vardır.”
NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMAK GEREKIR?
Karın ağrısı sorunu olan kişilerin bazı hallerde kesinlikle doktora başvurması gerekiyor. Prof. Dr. Taviloğlu, bu durumları şöyle sıralıyor:
- Şiddetli, tekrarlayıcı, artan ve devamlı karakterde ağrılar
- Ağrı ile nefesin kesilmesi, baygınlık hissi, kanama, kusma ve yüksek ateş olması
- Karın ağrısının göğse, boyuna ve omuza yayılması
- Dışkıda kan görülmesi
- Karında gerginlik ve şişme olması
TANI VE TEDAVI
Karın ağrısı sorunuyla doktora gelen kişilerin detaylı muayenesi yapıldıktan sonra bazı hastalıkların ayırımı için, kan testi, idrar testi, ultrasonografi, tomografi gibi görüntüleme testleri istenerek tanıya gidiliyor.
Prof. Dr. Taviloğlu, “Bu araştırmalar sırasında hekimin deneyimi, görgü ve bilgisi büyük önem taşımaktadır.” diyerek tedavi konusunda şunları söylüyor:
“Tedavi tamamen saptanan soruna göre düzenlenir. İdrar yolunda taş belirlenmesi halinde ön planda ilaçlarla tedavi planlanırken, apandisit sorunu halinde acil ameliyat önerilmektedir.”