Hastanın duyarlı olduğu (alerjik) bir maddeye gösterdiği tepki(reaksiyon) nedeniyle soluk yolunda oluşan kasılma(spazm) ve mukus salgılanmasında(sekresyonunda) artma olayıdır. Atak halinde ortaya çıkar. Ataklar arasında hasta normaldir. En şiddetli tepki anaflaktik şoktur.
Atak: bir etkene bağlı olarak hastalığın tüm belirti ve bulgularının birden bire ortaya çıkması ve etkenin etkisi geçtiğinde hastanın düzelmesi durumudur
BELİRTİ VE BULGULAR
Ø Endişe, korku,belirgin distress
Ø Şiddetli dispne, ekspiratuar wheezing (soluk verirken duyulan ıslık sesi)
Ø Nabız ve kan basıncı genellikle normal sınırlardadır
Ø Aralıklı ataklar halinde tekrarlar; ataklar arasında kişi normal yaşamını sürdürür atakla ilgili sürekli bir sorunu yoktur
Ø Olayın öyküsünde sigara dumanı, iritan gaz (parfüm, oda sprayi, boya vb olabilir) inhalasyonu, şüpheli yiyecek /içecek, enjeksiyon ya da böcek sokması vardır.
ASTIM’a BAĞLI DİSPNEDE ACİL BAKIM
Ø Hastayla iletişim kurarak ve profesyonelce davranarak güven vererek, sakinleşmesini sağlamak
Ø Yüksek yoğunlukta(% 90) oksijen desteği (nemli)
Ø Rahat ettiği pozisyonu almasına olanak sağlamak (genelde oturur pozisyonu tercih ederler)
Ø Hastanın atak halinde kullandığı ilaçlarını almasına yardımcı olmak
Ø Anaflaktik şokta anaflaktik tedavi uygulamak
Ø Yaşamsal bulguların sık değerlendirilmesi ve kaydı
Ø Acilen hastaneye nakil
YARALANMA OLMAKSIZIN (NONTRAVMATİK), DİSPNEYE NEDEN OLAN SOLUK YOLU OBSTRÜKSİYONLARI
Ø Epiglottit
Ø Krup
Ø Difteri
Ø ÜSYE
Ø Kan pıhtısı
Ø Yiyecekler
Ø Kusmuk
Ø Larinks tümörü
Ø Farinks tümörü
Ø Dil ya da farinks (flaccid)
Ø Ağızdaki yabancı cisim
Ø Baş pozisyonu (bilinçsiz hastada)
ACİL BAKIM
Ø Yüksek yoğunlukta oksijen desteği (nemli, ısıtılmış)
Ø Öyküye ve hastanın gereksinimine yönelik acil bakım (başa pozisyon vermek, yabancı cismi uzaklaştırmak, entübe etmek, airway takmak, aspire etmek vs)
Ø Acil transport